Bezoek TBS Kliniek

30 september 2014

 

'Contact werkt vaak helend'

 

Het is een zonnige ochtend in Almere. Het mooie weer verraadt niet dat het voor een aantal mensen een spannende dag is. Vandaag bezoeken zo’n dertig slachtoffers en nabestaanden van geweldsdelicten de bijeenkomst in de Oostvaarderskliniek, georganiseerd door de afdeling Corporate Communicatie van DJI in samenspraak met Slachtofferhulp Nederland en de Federatie Nabestaanden Geweldsslachtoffers. 

Op 1 januari 2011 is de Wet Versterking Positie slachtoffer in het strafproces in werking getreden. Staatssecretaris Teeven wil de positie van slachtoffers in het strafproces verbeteren. Door deze wet is het slachtoffer een zelfstandige procesdeelnemer in het strafrecht geworden. Ook binnen DJI heeft het slachtofferbeleid een meer prominente rol gekregen.

Maatregel tbs
De bijeenkomst van vandaag is in Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) de Oostvaarderskliniek in Almere. Doel is het informeren over hoe DJI de maatregel terbeschikkingstelling (tbs) uitvoert die door de rechter aan een justitiabele wordt opgelegd. In de stilteruimte van de kliniek wordt iedereen verwelkomd door Peter Hennephof, hoofddirecteur DJI en Hendrik-Jan van der Lugt, directeur van FPC de Oostvaarderskliniek. Door de jaloezieën van deze ruimte is er zicht op de binnenplaats van de inrichting. Na een introductie van Hennephof over het slachtofferbeleid binnen DJI, komt Laura Krieckaert aan het woord. Zij is hoofd behandelzaken in de Oostvaarderskliniek. Ze vertelt over de behandelmaatregel tbs. Wat houdt deze in? Wat zijn de feiten en cijfers? Maar ook: hoe wordt een verlof van een patiënt ingevuld? Wat komt er allemaal bij kijken?

Risicofactoren
Ook heeft zij het over de terugkeer van een patiënt in de maatschappij. Een belangrijk onderwerp voor aanwezigen in de zaal, dat hoor je aan de stilte die valt. ‘Wanneer een patiënt met verlof gaat, gaat daar een heel traject aan vooraf. Het dossier van de patiënt wordt onder de loep genomen en de risicofactoren worden in kaart gebracht. Ook als het om onbegeleid verlof gaat, houden we de patiënt in de gaten. We moeten weten waar hij is. Van de 70.000 verloven in het jaar 2013 is het 35 keer gebeurd dat een patiënt te laat of niet terugkwam van een verlof’, aldus Krieckaert.

Contact met de dader
Hans van Splunter is maatschappelijk werker bij de Oostvaarderskliniek. Hij vertelt over zijn rol als maatschappelijk werker en zijn ervaringen over het slachtoffer-dadercontact. ‘Sommige slachtoffers voelen de behoefte om de dader te spreken. In samenwerking met de stichting Slachtoffer in Beeld bereiden we deze momenten minutieus voor. Wanneer een patiënt schuldbewust is, is zo’n gesprek beter te realiseren. De zogeheten ‘delict-scenario-procedure’ moet bij de patiënt bekend zijn. Wanneer een patiënt dit zich niet realiseert, kan een dergelijke confrontatie voor het slachtoffer slecht uitpakken. Van tevoren verdiep ik mij eerst in het dossier en richt ik mijn blik op het slachtoffer. De vragen die het slachtoffer aan de patiënt wil stellen, worden vooraf bij ons aangeleverd. Op die manier bereiden we de patiënt voor. Vanuit Slachtoffer in Beeld wordt het contact met de casemanager voorbereid. De resultaten van de meeste slachtoffer-dadercontacten zijn positief. In veel gevallen werkt het contact helend voor het slachtoffer.’

Woonwijk
Na het formele deel van de bijeenkomst volgt voor de bezoekers een korte rondleiding door de kliniek. Niet alle delen zijn toegankelijk, een confrontatie tussen patiënten en de slachtoffers en nabestaanden wil de organisatie vermijden, en daarom zijn er ook foto’s gemaakt van de andere ruimtes om de kliniek goed in beeld te brengen. De meeste algemene ruimten, zoals de sportzaal, een gesprekslokaal en een arbeidsruimte zijn wel te bezichtigen. Op de eerste verdieping van de Oostvaarderskliniek is een panorama uitzicht over de binnenplaats. Hier en daar lopen wat patiënten met hun begeleiders rond. Het is stil achter het dikke glas waar tien paar ogen naar buiten kijkt. ‘Gek dat je achter de muren van deze kliniek een woonwijk ziet liggen, waar het leven van alledag plaatsvindt. Het is zoals het is, maar toch blijft het een vreemde gewaarwording.’ zegt een meneer.

Dankbaar
De bijeenkomst wordt afgesloten met een broodje om de opgedane indrukken met elkaar uit te wisselen. Hoewel er niet in alle opzichten begrip is voor het detentiebeleid, zijn de deelnemers dankbaar dat zij een beeld hebben gekregen van het verblijf in een tbs-kliniek en dat zij hun vragen kwijt konden bij de aanwezige experts. ‘We hopen dat we via deze bijeenkomst ons geluid kunnen laten horen,’ zegt een mevrouw. ‘Goede begeleiding is voor ons zo belangrijk. We voelen ons soms als slachtoffer zo ongehoord. Ik hoop dat het in de toekomst nog meer verbeterd kan worden.’

 

 

Marieke Maas

 

Redacteur in- en externe media
Afdeling Corporate Communicatie | Webredactie
Hoofdkantoor DJI - Den Haag