Toespraak voorzitter VOVK bij boekpresentatie Leven met de dood van Leo Fijen

Bij de presentatie Leven met de dood werd het boek aan Jan van Kleeff ,de voorzitter van de VOVK, overhandigd. In zijn toespraak gaf hij aan onder de indruk te zijn van het boek en zeer verguld te zijn met het gebaar, de opbrengst van het boek ten goede te laten komen aan de VOVK.

Speech ter gelegenheid van de presentatie van het boek Leven met de Dood van Leo Fijen.

Geachte dames en heren,

Toen ik op 25 juni 2005 hoorde dat mijn dochter Simone op 31-jarige leeftijd als moeder van twee jonge kinderen was vermoord, kon ik dat aanvankelijk niet geloven. Ik stond met lege handen. Maar hoe hard ik ook probeerde om de werkelijkheid te veranderen, de tijd terug te draaien, het was de waarheid.

Ik moest vanaf dat moment leven met de dood van mijn kind. Verder leven met de kennis dat mijn dochter vermoord was. Verder leven om de verantwoordelijkheid voor het opvoeden van haar twee kinderen samen met mijn vrouw voor haar te volbrengen. Verder leven met de dood.

Voor het verder leven na zo'n ingrijpend drama in je leven bestaan geen handboeken. Soms vind je op elke hoek van de straat troost en begrip. Soms vind je nergens gehoor, ziet niemand wat voor een last je werkelijk draagt. Soms raak je intens gekwetst, voel je het bloed in je aderen koken van boosheid. Soms krimp je in elkaar van een scheldpartij op straat, omdat elke spat agressie je diep raakt. Soms heb je geen flauw idee hoe je verder moet.

Zo verschillend als je als individu zelf met een ingrijpend verlies om kunt gaan, zo verschillend gaan ook alle mensen om met hun eigen rouwproces. Dat zie ik als voorzitter van de Vereniging Ouders van een Vermoord Kind vooral om mij heen tijdens de periodieke lotgenotenbijeenkomsten. Buurman's leed verzacht, maar buurman's leed is even zo goed heel divers en krijgt op vele manieren vorm en inhoud.

Juist vanwege de diversiteit waarop mensen hun verdriet beleven, put ook een ieder die verder moet leven met de dood troost en ondersteuning uit verschillende zaken.

Zoete herinneringen en fijne gedachten aan hoe het was, lijken voor velen troostrijk, doch kunnen op bepaalde ogenblikken ook kwellend en schrijnend zijn en het gemis juist accentueren.

Herinneringen zijn hoe dan ook vaak wel het enige dat nog rest. En daarom kunnen herinneringen rechtsom of linksom toch helpen bij het weer vinden van een weg. Een weg om te leven met de dood van die ander die je zo dierbaar was.

Om herinneringen vast te kunnen houden aan die ene die er niet meer is, zijn veelal woorden nodig. Uitgesproken of in stilte gedacht. Woorden, naast klanken, geuren of beelden die ondersteunen bij het terughalen van hoe het was.

Veel lotgenoten van de VOVK zoeken naar vereeuwiging van het leven dat zo abrupt is geëindigd. Wie herdacht wordt, zal immers voort blijven leven in herinneringen. Wiens naam we noemen, zal niet verdwijnen.

Ook bij de behoefte om te vereeuwigen spelen soms enkele woorden op een grafsteen, aaneengeregen woorden tot zinnen op een rouwkaart, of complete verhalen opgetekend in nachtelijke uren in dagboeken een cruciale rol. Want als het zwart op wit staat is het waar, kan het niet zomaar verdwijnen. En wie over iemand anders schrijft die niet meer is, kan die ander op papier laten voortleven.

Er zijn lotgenoten die in hun worsteling om hun verdriet te duiden zelf woorden vinden, zelf gedichten of verhalen schrijven. Er zijn ook lotgenoten die kort of langdurig op zoek zijn naar woorden. Nog steeds zoeken naar tekst om het onbevattelijke te kunnen duiden.

Het kan fijn zijn als er woorden gevonden worden om je onmacht te duiden, het kan fijn zijn als iemand ooit iets heeft geschreven wat jouw herinneringen aan degene die er niet meer is levend houdt. Het is meer dan troostrijk als gedichten keer op keer kunnen worden gelezen omdat er erkenning in schuilt van jouw verdriet.

Want woorden, reeds lang geleden geschreven, of kort tevoren bedacht, gedichten met een literair karakter of juist simpel en eenvoudig van geest, kunnen mede bewerkstelligen dat overledenen doorleven in het hart van een volgende generatie.

Persoonlijk verwacht ik dan ook dat vele lotgenoten steun en troost uit het boek kunnen halen dat hier vandaag gepresenteerd wordt.

Zeer verguld zijn wij als VOVK met het gebaar van Leo Fijen dat de opbrengsten van het boek Leven met de Dood te gunste vallen aan onze vereniging. Daarin schuilt ook een stuk erkenning van ons lot. Het onrecht dat ons is aangedaan. Het verdriet dat wij met ons mee moeten dragen. Herkenning van hoe lastig het is om verder te leven met de dood van je eigen kinderen. Voor die erkenning en herkenning zijn wij allen die hebben bijgedragen aan de realisatie van het boek Leven met de Dood zeer dankbaar.

Graag sluit ik af met een gedicht wat mij bij het lezen van het boek gegrepen heeft. Het is getiteld Een Witte Roos geschreven door Gerard Oostveen (blz.163):

"Adem houdt op,
Warmte wordt kilte
Diepe kilte als van dood
En lachen wordt stilte
Echo van vragen
Dat geen antwoord vindt.
Maar een mensennaam
Kan niet vergaan,
Niet verzinken in oneindig niets.
Jouw naam
Heeft klank en toon gezet
In het muziekstuk van ons leven.
We zullen zo ver van jou
En de jouwen verdergaan
In gemis,
Maar ook in vertrouwen dat leven leven wordt
Als er maar genoten wordt,
Gevochten en geknokt,
Geliefd en gelachen.

Zo wordt jouw naam
Een witte roos aan ons hart,
Bloeiend voor altijd,
Geurig en welriekend,
Maar ook doornig stekend,
Want jij bent er niet
Als wij jou roepen;
En ons zoeken
Zal nooit vinden worden,
Geen samen lachen
En geen raken meer.
Maar in de stilte
Zul jij bloeien aan ons hart
Als schitterende herinnering,
Levend, tegen alle weerwil in.
Neen, vergeten zullen wij jou niet ".

Dank u wel.

Jan van Kleeff